|
صفحه
اصلی
> یک دقیقه قرآنی
یک
دقیقه قرآنی
روز شهادت امام سجّاد
علیه السلام ـمحرم 1431
سورهء یونس
ـ آیهء 57
یا
اَیُّهاَ النّاسُ قَد جاءَکُم مَوعِظَةٌ مِن رَبّکُم وَ شِفاءٌ
لِما فی الصّدُور وَ هُدیً وَ رَحمةٌ لِلمؤمنینَ
ای مردم
اندرزی از سوی پروردگارتان برای شما
آمده است
و درمانی برای آنچه در سینه هاست( درمانی
برای دلهای شما)
و هدایت و رحمتی است برای مؤمنان
چهار مرحله از
مراحل تربیت و تکامل انسان را در این آیه قرآن مجید شرح می
دهد:
1- مرحلهء " موعظه
و اندرز"
1- مرحلهء "
پاکسازی روح انسان از انواع رذائل اخلاقی"
3- مرحلهء "
هدایت" که پس از پاکسازی انجام می گیرد.
4- مرحله ای که
انسان، لیاقت آنرا پیدا کرده که مشمول رحمت و نعمت پروردگار
شود.
* برگرفته از
تفسیر نمونه،ج
8
-------------------------------------------------------------
شب دهم محرم
صدقه: سورهء بقره ـ
آیهء 271
اِن تُبدوا الصَّدقاتِ فَنِعِمّا هِیَ وَ اِن تُخفُوهاوَ تُؤتوُها
الفُقَراءَ فَهُوَ خَیرٌ لَکُم وَ یُکَفّرُ عَنکُم سَیئاتِکُم وَ
اللهُ بِما تَعملونَ خَبیرٌ
اگر
صدقه ها را آشکار
کنید
این کار خوبی است
و اگر پنهانش بدارید
و به تهی دستان
[آبرومند] بدهید
این برای شما بهتر است
و
بخشی از گناهان شما
را می زداید
و خدا از آنچه می کنید
آگاه است
1- انفاق های واجب
(بخشش اموال در راه خدا) بهتر است علنی باشند (مثل خمس و زکات)
و انفاق های مستحب بهتر است مخفیانه باشند.
2- انفاق قسمتی از
گناهان را می پوشاند که آن بستگی به مقدار و میزان اخلاص آن
دارد.
* برگرفته از
تفسیر نمونه،ج 2
-------------------------------------------------------------
شب نهم محرم
آزمایش با مال و فرزند
: سورهءتغابن ـ آیهء 15
اِنّما اَموالُکُم وَ اَولادُکُم فِتنةٌ وَ اللهُ عِندَهُ اَجرٌ
عَظیمٌ
اموال شما
و فرزندان تان
صرفاً [وسیله]
آزمایشند
و
پاداش بزرگ نزد
خداوند است
عبارت "آِنّما" در
ابتدای آیه نشان می دهد که این دو موضوع (اموال و فرزندان) بیش
از هرچیز دیگر وسیلهء امتحان هستند.
* برگرفته از
تفسیر نمونه،ج
24
-------------------------------------------------------------
شب هشتم محرم
قرض الحسنه : سورهء
حدید ـ آیهء 11
مَن ذَالّذی یُقرضُ اللهَ قَرضاً حَسناً فَیُضاعِفهُ لَهُ وَ لَهُ
اَجرٌ کَریمٌ
آن کیست که به خدا
قرض
نیکو دهد
[یعنی قرض الحسنه، صدقه، احسان به فقیران]
تا خدا بر او
چندین
برابر برگرداند
و او را پاداشی با لطف
و کرامت باشد
چند شرط وام نیکو
(قرض الحسنه):
1- از بهترین قسمت
مال انتخاب شود
2- از اموال مورد
نیاز باشد
3- بی منّت باشد
4- با اخلاص باشد
5- از مال حلال
باشد.*
* برگرفته از
تفسیر نمونه،ج 22
-------------------------------------------------------------
شب هفتم محرم
تقوا بهترین لباس :
سورهء اعراف ـ آیهء 26
یا بَنی ادَمَ قَد اَنزَلنا عَلَیکُم لِباساً یُواری سَوءاتکُم وَ
ریشاً وَ لِباسُ التَّقوی ذلکَ مِن ایاتِ اللهِ لَعَلَّهُم
یَذَّکَّرونَ
ای فرزند آدم
براستی ما برای شما
لباسی فرو فرستادیم
که هم
زشتیهای شما را
می پوشاند
و هم
زینت شماست
و لباس تقوا
نیکو ترین
جامه است
این سخنان همه از آیات
خداست
شاید خدا را یاد آرید
منظور از لباس تقوا،
همان [روح تقوا و پرهیزگاری] است، که جان انسان را حفظ می کند و
معنی حیا و عمل صالح در آن جمع شده است.
* برگرفته از
تفسیر نمونه،ج 6
-------------------------------------------------------------
شب ششم محرم
غیبت : سورهء حجرات ـ
آیهء 12
یا اَیّها الّذینَ أمَنوا اجتَنِبُوا کَثیراً مِنَ الظَّن اِنَّ
بَعضَ الظَّن اِثمٌ وَ لاتَجَسّسُوا وَ لایَغتَب بَعضُکُم بَعضاً
اَیُحبُّ اَحَدُکُم اَن یاکُلَ لَحمَ اَخیهِ مَیتاً فَکَرهتُمُوهُ
وَ اتَّقوا اللهَ اِنَّ اللهَ توّابٌ رَحیمٌ
ای کسانیکه ایمان
آورده اید
از بسیاری از
گمان ها بپرهیزید
چرا که پاره ای از گمان ها گناه است
و در کار دیگران
تجسّس
نکنید
و کسی از شما
"غیبت" دیگری نکند
آیا کسی از شما دوست
دارد گوشت برادر مرده اش را بخورد؟
[بی شک همهء شما] از آن کراهت دارید
[غیبت نیز چنین است]
و از خدا بترسید که
خدا توبه پذیر و مهربان است
1- غیبت این است
که در غیاب کسی سخنی گویند ؛ سخنی که عیبی از عیوب او را فاش
سازد خواه این عیب جسمانی باشد یا اخلاقی، در اعمال او باشد یا
در سخنش و حتّی در اموری که مربوط به اوست، مانند لباس، خانه،
همسر، فرزند و ....
مثلاً در مقام ِ
مذمّت بگوید آن مرد چهار چشمی است( عینکی است) و یا فلانی خیکی
است، اگر این صفت در فرد مقابل باشد غیبت است، اگر نباشد گناه
ِ تهمت است.
2- انگیزه های
غیبت عبارتند از :
بخل، حسد، کینه
توزی، عداوت، خود برتربینی
* برگرفته از
تفسیر نمونه،ج 22
-------------------------------------------------------------
شب پنجم محرم
امانت داری و عدالت :
سورهء نساء ـ آیهء 58
اِنَّ اللهَ یَأمُرُکُم اَن تُؤَدّوا الاَماناتِ اِلی اَهلها وَ
اِذا حَکَمتُم بَینَ النّاس اَن تَحکُمُوا بالعَدلِ اَنَّ اللهَ
نِعِمّا یَعظُکُم به اِنّ اللهَ کانَ سَمیعاً بَصیراً
همانا خدا به شما امر
می کند که
امانت ها را به صاحبانش باز دهید
و چون حاکم بین مردم
شدید
به عدالت داوری کنید
همنا خدا شما را پند
نیکو می دهد
که خدا شنوا و بیناست
امانت معنی
وسیعی دارد و هر گونه سرمایهء مادّی و معنوی را شامل می شود و نمی
توان حتّی خیانت در امانت ِ "مشرکان " نمود.
منظور از
داوری و حکومت شامل هر نوع داوری و حکومت می شود چه در امور کوچک و
چه در امور بزرگ.
* برگرفته
از تفسیر نمونه، ج3
-------------------------------------------------------------
شب چهارم محرم
دروغ : سورهء نحل ـ آیهء 105
اِنَّما یَفتَری الکَذِبَ الّذینَ لا یُؤمِنونَ بأیات اللهِ وَ
اُولئکَ هُمُ الکاذبُونَ
تنها کسانی
دورغ می بافند که به
آیات خدا ایمان ندارند و آنها خود
دروغگویند.
این آیه از آیات تکان
دهنده ای است که در زمینهء زشتی دورغ سخن می گوید و
دروغگویان را در سر حدّ کافران و مُنکران
آیات الهی قرار می دهد، گر چه مورد آیه دروغ و افترا به
پیامبر(ص) است ولی به هر حال زشتی دروغ اجمالاً در این آیه مجسّم
شده است.
* برگرفته
از تفسیر نمونه، ج11
-------------------------------------------------------------
شب سوّم محرم
تفاوت در روزی : سورهء نحل ـ آیهء 71
وَ اللهُ فَضَّلَ بَعضَکُم عَلی بَعض في الرّزق
فَما الّذینَ فُضِّلوا برادّی رزقهم عَلی ما مَلَکَت اَیمانُهُم
فَهُم فیه سوآءٌ اَفَبنعمة اللهِ یَجحدُون
خداوند
بعضی از شما را [به خاطر تفاوت تلاشها و امتحان]
در روزی بر بعضی دیگر فزونی داده است
ولی کسانی
که فزونی داده شده اند
حاضر نیستند روزی خود را به
بردگان خود باز دهند
تا در آن با هم مساوی باشند
آیا نعمت
خدا را انکار می کنند [ و شرک می ورزند؟]
تفاوت
استعدادها و درآمدها باید در مسیر ؟ به کار آُفتد درست مانند تفاوت
"ساختمان بدن انسان" ، آنها در عین تفاوت معاون یکدیگرند نه مزاحم
یکدیگر.*
نباید
تفاوت استعدادها و درآمدها باعث سوء استفاده در اره ایجاد جامعهء
طبقاتی گردد.
به همین
دلیل در پایان آیه می فرماید :" آیا نعمت خدا را انکار می کنند؟ "
* برگرفته
از تفسیر نمونه، ج11
------------------------------------------------------------
شب دوّم محرم
مسخره کردن :
سورهء حجرات ـ آیهء 11
یا اَیُّها الّذینَ امَنُوا لا یَسخَر قَومٌ عَن قَوم ٍ عَسی
اَن یَکُونُوا خَیراً مِنهُم وَ لا نِساءٌ مِن نِساء ٍ عَسی
اَن یَکُنَّ خَیراً مِنهُنَّ ، وَ لا تَلمِزوا اَنفُسکُم وَ
لاتَنابَزوا بالالقاب ِ بئسَ الاِسمُ الفُسوقُ بَعدَ الایمان
وَ مَن لَم یَتُب فَاولائکَ هُمُ الظّالِمُون
ای کسانی که ایمان آورده اید
نباید قومی قوم دیگر را استهزا
کنند
شاید آنها از اینها بهتر باشند
عیب یکدیگر را به رخ نکشید
و همدیگر را به لقب های زشت مخوانید
که بد نامی است نام کفر و فسوق، پس از
ایمان
و آنها که توبه نکنند همانان ستمکارانند
سرچشمهء استهزا و مسخره کردن دیگران همان حسّ خود برتربینی و
کبر و غرور است در حالیکه معیار ارزش نزد خداوند تقواست.*
بنابراین خداوند انسان را از مسخره کردن دیگران نهی کرده حتی
با حرکت چشم ، یا اشاره ای چه در خفی و چه عیان.
* برگرفته از
تفسیر نمونه،ج 22
-------------------------------------------------------------
شب
اوّل محرم
حقوق اجتماعی در
اسلام : سورهء نساء ـ آیهء 36
وَ اعبُدُوا اللهَ وَ لا تُشرکُوا به شَیئاً وَ
بالوالدَین اِحساناً وَ بذی القُربی وَ الیتامی وَ المَساکینَ
وَ الجار الجُنُب وَ الصاحِب الجُنُب وَ
ابن السَّبیل وَ ما مَلَکَت اَیمانُکُم ، اِنّ الله لا یُحبُّ
مَن کانَ مُختالاً فَخوراً
و
خدا را بندگی کنید
و چیزی رابا او شریک نگردانید
و به پدر و مادر احسان کنید
به
خویشان
یتیمان
درماندگان
همسایه نزدیک
همسایه دور
دوست
ِ همنشین
[دوست، همکار و ...]
در راه مانده
برده و بردگان خود
نیکی کنید
همانا خداوند کسی را که
خودبین و فخر فروش باشد
دوست نمی دارد
نکات تفسیری
:
1- این آیه بیان کنندهء چندین نکته از
حقوق اسلامی است
2- منظور از همسایهء نزدیک می تواند
نزدیکی مکانی باشد یعنی همسایگان نزدیکتر حقوق و احترام بیشتری
دارند و یا اینکه همسایگانی که از لحاظ دینی و اعتقادی با
انسان رابطهء نزدیک تری دارند.
3- منظو راز همسایگان دور می تواند
همسایگان غیر مسلمان باشد یعنی حقّ همسایگی در اسلام منحصر به
همسایهء مسلمان نیست
4- عبارت صاحب بالجنب معنای وسیع تری از
دوست و رفیق دارد شامل همکاران همسفران شاگردان مراجعان و ...
را در برمی گیرد پس باید با همه این افراد به نیکی رفتار کنیم
5- خداوند در پایان آیه هشدار داده و می
گوید افراد متکبّر و فخر فروش را دوست ندارم، پس می توان نتیجه
گرفت سرچشمهء اصلی شرک و پایمال کردن حقوق مردم غالباً
خودخواهی و تکبّر است
*
با توجّه به تأکید قرآن مجید در چنین
آیاتی بر رعایت حقوق و نیکی کردن به همسایگان و غیره شایسته
است که در انجام مراسم عزاداری دل کسی را نرجانده و به حقوق شان احترام
بگذاریم
* برگرفته از تفسیر
نمونه،ج 3
صفحه
اصلی
> یک دقیقه قرآنی
صفحه
اصلی
|